DOHSBase

Rubriek 8 van het veiligheidsinformatieblad: welke waarde geldt echt?

Rubriek 8 van het VIB noemt blootstellingswaarden en DNEL's, maar niet altijd de waarde die voor uw werkplek geldt. Zo toetst u ze aan de actuele bronnen.

Saskia Houben
Op deze pagina

Samenvatting: In rubriek 8 van het veiligheidsinformatieblad (VIB) staan de controleparameters: grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling, biologische grenswaarden en, voor geregistreerde stoffen, DNEL’s. Dat is niet altijd de waarde die op uw werkplek geldt. Het blad kan de waarden van een ander land noemen, verouderd zijn, alleen een deel van de componenten dekken, of een DNEL tonen waar geen wettelijke waarde bestaat. Controleer daarom per component uit rubriek 3 de actuele Nederlandse wettelijke grenswaarde, en kies waar die ontbreekt de best beschikbare waarde volgens de grenswaardenhiërarchie.

Dit artikel gaat over één onderdeel van het veiligheidsinformatieblad: welke grenswaarde voor een stof geldt. Voor die vraag zijn drie rubrieken van belang: rubriek 3 (welke stoffen erin zitten, met CAS-nummer en concentratie), rubriek 8 (welke waarden en DNEL’s de leverancier noemt) en, ter controle, rubriek 2 (de indeling en H-zinnen van het mengsel). De overige rubrieken laten we hier buiten beschouwing.

Wat staat er in rubriek 8?

De inhoud van het VIB is vastgelegd in bijlage II van REACH, zoals gewijzigd door Verordening (EU) 2020/878. Rubriek 8 heet Maatregelen ter beheersing van blootstelling / persoonlijke bescherming en bestaat uit twee delen:

  • 8.1 Controleparameters. De nationale grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling die gelden in de lidstaat waar het product op de markt wordt gebracht, met hun wettelijke grondslag; biologische grenswaarden; en voor geregistreerde stoffen de DNEL’s (en PNEC’s voor het milieu).
  • 8.2 Maatregelen ter beheersing van blootstelling. Technische maatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen.

Voor de grenswaardenvraag is 8.1 het relevante deel.

Waarom de waarde in het VIB niet altijd de waarde is die voor u geldt

Het blad noemt de waarden van een ander land. Een leverancier hoort de waarden te noemen van de lidstaat waar het product wordt geleverd, maar in de praktijk staan er vaak Duitse, Britse of Amerikaanse waarden (bijvoorbeeld de ACGIH TLV) in, zeker bij bladen die voor meerdere markten zijn opgesteld.

Het blad is verouderd. De Nederlandse wettelijke grenswaarden in bijlage XIII van de Arbeidsomstandighedenregeling worden regelmatig aangepast, doorgaans twee keer per jaar. Een VIB wordt pas herzien als de leverancier dat doet, dus een blad van een paar jaar oud kan een vervallen of gewijzigde waarde noemen.

Niet alle componenten hebben een waarde. Rubriek 8 noemt alleen de stoffen waarvoor de leverancier een waarde kent. Bij mengsels met aardoliefracties, reactieproducten en andere UVCB-stoffen blijft een groot deel van rubriek 3 vaak zonder grenswaarde.

Een DNEL is geen grenswaarde. DNEL’s staan in rubriek 8 naast de wettelijke waarden, maar ze zijn door de registrant zelf afgeleid en hebben een andere status. Zie het verschil tussen een DNEL en een OEL.

Zo controleert u rubriek 8 in vier stappen

  1. Haal de componenten uit rubriek 3. Noteer per stof het CAS-nummer en het concentratiebereik. Dat is uw stoffenlijst, niet de selectie die in rubriek 8 terugkomt.
  2. Zoek per stof de actuele Nederlandse wettelijke waarde op. Die staat in bijlage XIII. U kunt ook een grenswaarde opzoeken op CAS-nummer: voor stoffen uit bijlage XIII staat het getal erbij, met de bron.
  3. Geen wettelijke grenswaarde? Volg de hiërarchie. Kijk naar gezondheidskundige waarden uit andere landen of de EU, dan naar een DNEL, en als ook die ontbreekt naar een kick-off waarde. De volgorde en de redenen staan in de grenswaardenhiërarchie.
  4. Leg vast welke waarde u gebruikt en waarom. Noteer in de RI&E per stof de waarde, de bron en de datum. Wijkt die af van rubriek 8, dan is dat geen fout van u, maar wel iets om te documenteren.

Wat DOHSBase hierbij doet

DOHSBase Online toont per CAS-nummer de wettelijke waarde naast de gezondheidskundige waarden uit andere landen, de DNEL’s en, waar niets anders bestaat, een kick-off waarde, gerangschikt volgens de hiërarchie en met de bron erbij. Zet de componenten van uw producten op een shortlist, dan krijgt u bovendien een melding zodra een waarde of indeling van een van die stoffen verandert. Zo blijft uw stoffenlijst actueel, ook als het veiligheidsinformatieblad dat niet is.

Veelgestelde vragen

Is een grenswaarde in het veiligheidsinformatieblad bindend?
Nee, het veiligheidsinformatieblad stelt zelf geen waarde vast. Het geeft door welke waarden de leverancier kent. Voor een Nederlandse werkplek geldt de wettelijke grenswaarde uit bijlage XIII van de Arbeidsomstandighedenregeling, ook als het blad een andere of oudere waarde noemt.
Wat als rubriek 8 geen grenswaarde noemt?
Niet per se dat er geen grenswaarde bestaat: het blad kan onvolledig of verouderd zijn, of alleen de waarden van een ander land noemen. Zoek daarom eerst zelf de actuele wettelijke grenswaarde op. Bestaat die echt niet, dan betekent dat nog niet dat de stof veilig is. De werkgever stelt dan zelf een grenswaarde vast (een private grenswaarde) en legt de onderbouwing vast, bijvoorbeeld op basis van een gezondheidskundige waarde uit een ander land, een DNEL of een kick-off waarde.
Mag ik een DNEL uit het veiligheidsinformatieblad als grenswaarde gebruiken?
Een DNEL is een waarde die de registrant onder REACH zelf heeft afgeleid; het is geen wettelijke waarde. Als die ontbreekt, kan een DNEL een bruikbaar uitgangspunt zijn, maar weeg dan mee hoe en door wie hij is afgeleid, en leg dat vast.