Kick-off waarden (2014)

Kick-off waarden zijn speciaal door DOHSBASE ontwikkeld voor gassen, damp en stof zonder formele arbeidshygiënische grenswaarde, maar mèt gezondheidskundige classificaties (GHS/CLP) en/of  H3##-zinnen. De in 2005 geïntroduceerde kick-off waarden zijn aangepast en opnieuw berekend. Hieronder vind u de voorlopige resultaten. We hebben de nieuwe kick-off waarden in april 2014 gepresenteerd op de symposia van de NVvA(NL) en de BOHS (UK). Kik hier om onze presentaties op de BOHS 2014 conferentie te zien.

 

We zijn bezig met het opstellen van een aantal publicaties over dit onderwerp. Een eerste publicatie in de Annals of Occupational Hygiene (2016), genaamd “On the strength and validaty of Hazard Banding” vind u hier.

 

Samenvatting

De concept-waarden van de kick-off’s 2014 zijn gebaseerd op het Control Band schema COSHH Essentials voor blootstelling als stof/aerosol en op het GHS Spaltenmodell van IFA voor blootstelling aan gassen/dampen. De waarden staan hieronder weergegeven.

 

Download (PDF, 40KB)

Naar boven

Commentaarronde afgesloten

In de periode april t/m november 2014 hebben we een commentaarronde gehouden onder alle geïnteresseerden. Inmiddels is de commentaarronde afgesloten en verwerken we de ontvangen opmerkingen en verbeterpunten in de definitieve versie van de kick-off waarden 2014.

We willen alle inzenders bedanken voor hun commentaar. De uiteindelijke versie van de kick-off waarden zal er aanzienlijk door verbeteren!

Naar boven

 

Wat zijn kick-off waarden?

In 2005 publiceerden we een methode voor het vaststellen van 8 uurs blootstellingsgrenswaarden voor enkelvoudige stoffen zonder formele grenswaarden, maar met gevaarszinnen (R-zinnen) voor gezondheid/toxicologie. Deze grenswaarden hebben we kick-off waarden genoemd, omdat ze het conservatieve startpunt zijn voor een eventuele verdere vaststelling van een gezondheidskundige bedrijfsgrenswaarde die gebaseerd is op een analyse van alle gezondheidskundige wetenschappelijke informatie (dierexperimenteel en epidemiologisch).

De kick-off waarden zijn gebaseerd op de grenswaarde-verdeling van stoffen in R-zin-groepen. R-zinnen met vergelijkbare effecten zijn in de jaren ‘90 van de vorige eeuw in het kader van ‘Control Banding’ gegroepeerd in gevaarcategorieën. Het bleek dat de verschillen tussen de grenswaarden-verdelingen van het Duitse gevaarscategorieën systeem TRGS 440 veel robuster waren dan de anderen (COSHH, ECETOC, ILO, SOMS) en dat de door onder andere COSHH voorgestelde grenswaarden veel te optimistisch waren.

De kick-off waarden zijn gedefinieerd als het 10%-ondergrens van de grenswaarde-verdeling van de stoffen in een gevaarscategorie. Dit betekent dat 90% van de grenswaarden voor de stoffen in de betreffende gevaarscategorie hoger is dan de kick-off waarde. Dit houdt tevens in dat de absolute waarde van een kick-off waarde aan de conservatieve kant is.

Als de kick-off waarde technisch haalbaar is, is de noodzaak om (duur) verdiepend onderzoek te doen naar een gezondheidskundig onderbouwde grenswaarde niet, of veel minder aanwezig.

De kick-off waarden raakten snel ingeburgerd en hebben sinds 2012 ook een plaats gekregen bij de naleving van het grenswaardenbeleid gevaarlijke stoffen, doordat de Inspectie SZW in het kader van de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen verwijst naar de tabel op onze website, waarin de afleiding van de kick-off waarden (versie 2005) staan.

Naar boven

Waarom kick-off waarden upgraden?

We hebben gemerkt dat het gewenst is om de kick-off waarden opnieuw te gaan berekenen. Een van de meest opvallende redenen is dat de R-zinnen, door de invoering van de CLP-verordening, voor componenten vervangen zijn door H-zinnen. Daarnaast is sinds 2005 onze database met gezondheidskundig onderbouwde grenswaarden aanzienlijk uitgebreid en zijn sinds eind 2006 de oude en soms slecht of niet gezondheidskundig onderbouwde Nederlandse MAC-waarden vervallen.

Naar boven

Vertaling DPD naar CLP

Sinds de inwerkingtreding van de CLP-verordening is het gebruik van R-zinnen om de gevaarsaspecten van een stof aan te geven niet meer toegestaan voor enkelvoudige stoffen. Dit betekent dat ook de dataset die gebruikt voor het berekenen van de kick-off grenswaarden moet worden omgezet van R-zinnen naar H-zinnen.

Een van de uitdagingen is het feit dat de ‘vertaling’ van R-zinnen naar de nieuwe H-zinnen niet 1-op-1 is. De reden hiervoor is dat de grenzen van de groepen met de toxicologische onderbouwing niet dezelfde zijn voor de oude DSD en de nieuwe CLP. Voor een voorbeeld zie het onderstaande schema.

Lethal; route LD50 (mg/kg)

R-phrase DSD

CLP hazard class

H- Phrase CLP

Oral 5

28

Acute tox. 1

300

oral 5-25

28

Acute tox. 2

300

oral 25-50

25

Acute tox. 2

300

oral 50-200

25

Acute tox. 3

301

oral 200-300

22

Acute tox. 3

301

oral 300-2000

22

Acute tox. 4

302

Naar boven

 

Control Banding Systemen

Net als in 2005 worden stoffen met een grenswaarde ingedeeld in een gevaarscategorie van een Control Banding systeem. Ten opzichte van 2005 zijn de Control Banding aangepast aan CLP. We hebben de berekeningen van kick-off niveaus gemaakt met de volgende Control Banding systemen, gebaseerd op de CLP-indelingen. Klik op de naam van het systeem voor meer informatie over het betreffende Control Banding systeem:

Naar boven

Databestand DOHSBase Compare

De basis van de gebruikte dataset is DOHSBase Compare (versie 2014-01) met bijna 3000 nationale, internationale en bedrijfsgrenswaarden (als TGG8 uur), welke in Nederland worden gebruikt voor de arbeidshygiënische advisering en handhaving. Hieruit zijn de volgende grenswaarden verwijderd:

  • Grenswaarden met een afwijkende dimensie (respirabel stof, vezels, KVE, fibril, vol%, EU/m3, glicine eenheid/m3) met uitzondering van µg (micro), pg (pico) en ng (nano). Deze zijn geconverteerd naar mg (milli).
  • De niet-chemische grenswaarden (o.a. straling, geluid tillen etc.)
  • Stoffen die wel beoordeeld zijn (door bijvoorbeeld de Gezondheidsraad of SCOEL) maar waarvoor geen grenswaarde kon worden vastgesteld.
  • Bij meerdere TGG8 uur grenswaarden per stof, alle TGG8 uur waarde(n) die lager zijn in de hiërarchie die in DOHSBase gehanteerd wordt.

De overblijvende grenswaarden zijn via het CAS-nummer gekoppeld met een bestand met de  geharmoniseerde CLP-classificering  (symbolen en H-zinnen) van bijna 8000 stoffen. De koppeling van grenswaarden en H-zinnen levert een bestand met meer dan 900 stoffen met H-zinnen èn een 8-uurs grenswaarde, waarmee de berekeningen zijn uitgevoerd.

Naar boven

Analyse

Met de database van arbeidshygiënische TGG8 uur grenswaarden en gevaarsclassificaties (H-zinnen) is per gevaarklasse is de vorm en de plaats van de grenswaardenverdeling vastgesteld. Met Excel is het verband bepaald tussen gevaarklassen en grenswaarde. De gebruikte methoden zijn:

  • Scatterplot en boxplot (grafisch; HYGINIST)
  • Shapiro & Wilks test voor de ‘goodness-of fit’ verdelingen met regressie-analyse (HYGINIST)
  • ANOVA om de verschillen tussen de gevaarsklassen te onderzoeken (BW_Stat)

 

Grenswaarden voor chemische stoffen zijn per definitie groter nul, hebben veelal waarden tussen de 0,01 en 100 en zijn zelden groter dan 1000 ppm of mg/m3. Grenswaardenverdelingen zijn dus scheef, zoals de lognormale verdeling. Met HYGINIST is onderzocht of de kengetallen van de lognormale verdeling gebruikt kunnen worden voor het schatten van de ondergrens van de verdeling. Het Geometrisch Gemiddelde (GM) is de maat voor de locatie van de grenswaarde-verdeling de Geometrische standaard afwijking (GSD) is de maat voor de spreiding. De percentielen worden berekend met OEL%=GM*GSD^k, waarin k de Wilk-factor is voor de gemiddeld zuivere schatting van de percentielwaarde.

 

Op grond van de vorm van de grenswaardenverdeling, het percentage verklaarde spreiding in de observationele relatie tussen gevaarklassen en de TGG8 uur grenswaarden en het voorzorgprincipe is een voorstel gedaan voor het vaststellen van de kick-off niveaus.

Naar boven

Resultaten

De verdelingen van de ppm en de mg/m3 grenswaarden (y-as) per gevaarklasse (x-as) voor drie schema’s (COSHH, DGUV-IFA en EMKG) zijn in de onderstaande bijlagen weergegeven, samen met de statistische gegevens van elke verdeling. De lognormale vormovereenkomst is het beste tussen het 10- en 90%-tiel. Waar nodig is met censureren geanticipeerd op afwijkingen in de staarten. Het 10 en 90%-tiel is een maat voor de bandbreedte (range). Voor alle 3 schema’s geldt dat de bandbreedte per gevaarklasse groot is: 2 ordes van grootte voor de aërosolen en wel 3 ordes van grootte voor de gas/damp grenswaarden.

Alle schema’s vertonen een dalende trend van grenswaardenverdeling en de ernst van de schadelijkheid. Deze afname dempt naarmate de grenswaarde kleiner wordt. Van de diverse functies (lineair, logaritmisch, polynoom, exponentieel, machtreeks) blijkt de negatief exponentiële functie het verband tussen grenswaardenverdeling en gevaarklasse het best te beschrijven.

 

In de boxplots (pagina 2) vertegenwoordigt de verticale rechthoek het 80%-tiel van de grenswaarde verdeling en geeft de verticale lijn de hele bandbreedte (range) weer. Voor alle drie de schema’s geldt dat de aërosol-grenswaarden naar boven toe gelimiteerd zijn op 10 mg/m3.

Ter vergelijking wordt in de boxplots de Generic Control Value voor elke gevaarscategorie weergegeven. De onderste gele lijn in de boxplots geeft het kick-off niveau weer. In de tabel boven de boxplots worden de kick-off niveaus in getal gegeven.

 

Resultaten van de berekeningen:

 

Conclusies:

De groepering van de H3## statements van COSHH Essentials biedt naar onze mening de beste basis voor het vaststellen van kick-off niveaus voor aerosolen. Voor gassen en dampen is de groepering van DGUV-IFA GHS Spaltenmodell het beste. Voor de voorgestelde kick-off niveaus: zie de tabellen bovenaan deze pagina.

Naar boven